POTTOKA LAGUN, Pottokaren etorkizuna bermatzeko plana
Pottokaren etorkizuna bermatu nahi dugu. Bertako arraza da eta gaitasuna du gure lurraldeko baliabide naturalak modu eraginkorrean aprobetxatzeko.
Hori lortzeko, POTTOKA LAGUN elkarteak ekintza-plan bat diseinatu du, ikerketan, berrikuntzan, dibulgazioan eta herritarren parte-hartzean oinarrituta. Planak frogatu nahi du arraza kontserbatzeko ezinbestekoa dela ezagutza sortzea, ustiategien errentagarritasuna hobetzea eta gizartea haren kontserbazioan inplikatzea.
Plana hiru ekimen osagarriren bidez gauzatzen da:
🧪 PAUSOKA
Nekazaritza-berrikuntzako proiektu honek ezagutza zientifikoa sortuko du, Pottokaren ekoizpen-eredurik osasungarriena, jasangarriena eta errentagarriena zein den identifikatzeko. Haren bidez, hainbat maneiu-sistema alderatuko dira, maneiuetan ekoitzitako haragiaren nutrizio-kalitatea aztertuko da, produktu berriak garatuko dira eta behar besteko garrantzia emango zaio bertako arrazek lurraldearen kontserbazioan, biodibertsitatean eta suteen prebentzioan betetzen duten eginkizun garrantzitsuari.
Gainera, ikerketa paleogenomiko bat egingo da zaldiek Nafarroan eta EAEn izan duten bilakaera ikertzeko. Horretarako, aztarna arkeologikoen antzinako DNA aztertuko da. Lan horrek aukera emango digu jakiteko zer harreman dagoen Iberiar Penintsulako antzinako leinu autoktonoen eta estepa euroasiarretatik iritsitako zaldi etxekotuen artean. Era berean, zaldien eta zaldi-aziendaren historiaren zati bat berreraikitzen lagunduko digu, eta pottokaren balio historikoa, kulturala eta ondarezkoa indartuko, gure ondareko arraza autoktono berezienetako bat den aldetik.
🌐 POTTOKA LAGUN SAREAN
Plataforma kolektibo honek ekoizleak kontsumitzaileekin zuzenean lotuko ditu, kontsumo arduratsua, zuzeneko salmenta eta merkaturatze-bide laburrak sustatzeko. Web-orri bat, ikus-entzunezko edukiak eta komunikazio-tresnak baliatuz, landa-mundua gizartearengana hurbilduko du, eta ikusgaitasuna emango die hazleen lanari eta proiektuak sortutako ezagutzari.
POTTOKA LAGUN elkarteak PAUSOKA eta POTTOKA LAGUN SAREAN proiektuak garatzeko finantziazio publikoa lortu du, baina hala ere, elkarteak 12.000 euroko gastua hartu behar du bere gain, hain zuzen ere, diruz lagundu gabeko zatiei dagokion gastua.*
Oinarrizko ezaugarriak eta helburuak
Pottokaren etorkizuna bermatzeko, plan honek estrategia integral bat proposatzen du, zeinaren bidez modu bateratuan jorratuko baitira arrazaren erronka nagusiak: ezagutza zientifikoa sortzea, ustiategien errentagarritasuna hobetzea, ondare naturala eta kulturala balioestea, ekoizleen eta kontsumitzaileen arteko lotura zuzena eta gizarteak kontserbazioan duen inplikazioa.
Planaren indar nagusia da ez dela mugatzen arraza autoktono bat kontserbatzera, baizik eta agerian jartzen duela arraza horrek gizarteari egiten dion ekarpena. Ikerketa zientifikoa, berrikuntza, dibulgazioa eta herritarren parte-hartzea uztartzen ditu, ingurumen-, gizarte-, kultura- eta ekonomia-onurak sortzeko gai den eredu bat garatzeko.
Ekoizpen-ereduei, haragiaren nutrizio-kalitateari eta pottokaren eboluzio genetikoari buruzko ikerketa zientifiko aitzindariak txertatzen ditu planak, erabakiak hartzeko informazio objektiboa ematen du eta arrazaren balio historikoa eta ondarezkoa sendotzen du.
Aldi berean, bide laburretan eta kontsumo arduratsuan oinarritutako merkaturatze-modu berriak bultzatzen ditu, landa-mundua herritarrengana hurbiltzen du dibulgazio-jardueren bidez, eta Pottoka eta lurraldearen kontserbazioaz konprometitutako komunitatea sortzen du.
Gure helburua ez da soilik arraza bat kontserbatzea; izan ere, horretaz gain, argi utzi nahi dugu Pottoka biodibertsitatearen, lurraldearen kudeaketaren, elikadura osasungarriaren, kultura-ondarearen eta landa-garapenaren eragile bihur daitekeela.
Helburuak
Pottoka arrazaren kontserbazioa eta etorkizuna bermatzea.
Ezagutza zientifikoa sortzea, ustiategien iraunkortasuna, errentagarritasuna eta erresilientzia hobetzeko.
Ekoizpen-eredu horren ingurumen-, gizarte-, kultura- eta nutrizio-balioa erakustea.
Pottokaren jatorria eta eboluzio genetikoa ikertzea, haren ondare-balioa indartzeko.
Pottokaren merkaturatzea sustatzea, bide laburren eta zuzeneko salmentaren bidez.
Gizartea sentsibilizatzea arraza autoktonoek biodibertsitatean, suteen prebentzioan, elikagai osasungarrien ekoizpenean eta lurraldearen kontserbazioan duten eginkizunaz.
Ekoizpen eta kontsumo eredu iraunkorrago batekin konprometitutako komunitate bat sortzea.
Ez dugu Pottoka kontserbatu nahi arraza autoktonoa delako; guk nahi duguna da gizarteari erakustea zergatik den gu guztiontzat hain garrantzitsua ez galtzea.
Zerk bultzatzen zaitu eta zeini zuzenduta dago proiektua
Pottoka arraza autoktonoa da, bere ingurunera ezin hobeto egokitua dagoena eta gure mendietako baliabide naturalak bizi-elikagai bihurtzeko gai dena, nutrizio-kalitate handiko haragia, alegia. Gainera, biodibertsitatea kontserbatzen du, paisaia irekiak mantentzen ditu eta sute-arriskua murrizten laguntzen du.
Hala ere, etorkizuna izan dezan, ezinbestekoa da bera hazten duten ustiategiak ekonomikoki bideragarriak izatea. Errentagarritasunik gabe ez dago belaunaldi-erreleborik, eta, abeltzainik gabe, ezin da arraza kontserbatu.
Dena den, pottoka zaintzearen ardura ez litzateke soilik pottoka hazten dutenena izan beharko. Lurraldearen kudeaketa landa-ingurunearen erantzukizun esklusiboa izan ezin daitekeen bezala, gizarte osoarentzat onurak sortzen dituen arraza bat kontserbatzea ere guztion erantzukizuna izan behar du.
Izan ere, guztiok gozatzen ditugu pottokaren kontserbazioak dakartzan onurak: hobeto kontserbatutako ekosistemei esker aire garbiagoa arnasten dugu, paisaia biziez eta bioanitzez gozatzen dugu, lurraldeko baliabide naturalak erabiltzen ditugu eta horrek sortzen duenaz elikatzen gara. Horregatik, Pottoka babestea gizarte osoari mesede egiten dion eredu baten alde egitea da.
POTTOKA LAGUN elkarteak erakutsi nahi du beste eredu bat posible dela, hain zuzen ere, naturaren kontserbazioak, elikagai osasungarrien ekoizpenak eta landa-garapenak bateragarri egingo dituen eredua.
Plan hau gizarte osoari zuzenduta dago, baina haren xede dira bereziki elikadura osasungarrian, kontsumo arduratsuan eta natura- eta kultura-ondarearen kontserbazioan sinesten duten pertsonak. Era berean, Pottokako eta bertako beste arraza batzuetako abeltzain, ikertzaile, ikasle, ingurumen-erakunde, kontsumo-talde, denda txiki eta administrazio publikoei zuzenean egingo die mesede; izan ere, haien esku jarriko ditu ezagutza zientifikoa, merkaturatze-tresnak eta beste lurralde batzuetarako eta bertako beste arraza batzuetarako eredu erreplikagarria.
Gizarteari erakutsi nahi diogu pottoka babestea arraza bat salbatzea baino askoz gehiago dela, hain zuzen ere, biodibertsitatea, paisaia, kultur ondarea eta naturarekin harmonian dagoen elikagaien ekoizpen-eredua babestea dela.
Pottokak gure mendietako landareen aniztasuna, ura eta eguzkiaren energia bizi-elikagai bihurtzen ditu, eta, gu elikatzeaz gain, bizi gehiago sortzen duen elikagaia da, posible egiten duten ekosistemak zaintzen baititu.
Aldez aurreko esperientzia eta taldea
POTTOKA LAGUNek proiektu honi elkarte gisa aurre egiten badio ere, aurrera eramateko gaitasun handia du, teknikaren eta antolakuntzaren ikuspuntutik.
Ekimen hau bultzatu eta koordinatzen duten elkartekideek esperientzia handia dute landa-garapeneko, berrikuntzako eta lankidetzako proiektuak diseinatzen, kudeatzen eta gauzatzen, lan egindako beste haimat erakundeetan lortutako esperientziagatik. Jakintza horri esker, estrategia integral bat diseinatu ahal izan da Pottoka arrazaren etorkizuna bermatzeko, finantzaketa-aukerak identifikatzeko eta lankidetza-sare bat sortzeko erakunde zientifikoen, administrazioen, enpresen eta abeltzainen artean.
Gainera, proiektua gauzatzeko ikerketa-zentroekin, landa-garapeneko erakundeekin eta nekazaritzako elikagaien sektoreko enpresekin aritzen gara lankidetzan, horiek guztiek aurrera eramateko behar den ezagutza zientifikoa, teknikoa eta operatiboa eskaintzen baitute.
Proiektuen kudeaketan, lurraldearen ezagutzan eta sareko lanean izandako esperientziaren konbinazioak oinarri sendoa ematen du planteatutako helburuak lortzeko.